Dostęp do leków pod presją. Seniorzy i osoby niesamodzielne potrzebują systemowych rozwiązań

Dostęp do terapii lekowych stanowi jeden z fundamentów bezpieczeństwa zdrowotnego społeczeństwa. Dla wielu osób starszych, przewlekle chorych oraz niesamodzielnych regularne przyjmowanie zaleconych leków ma kluczowe znaczenie nie tylko dla jakości życia, lecz często także dla jego długości. Tym większy niepokój budzą sygnały o nieprawidłowościach na rynku farmaceutycznym oraz pogłębiających się problemach z dostępnością aptek w wielu regionach kraju.

Według wyników "Badania Potrzeb Społecznych Głosu Seniora 2025" znaczna część osób starszych zmaga się z trudnościami finansowymi, które wpływają na możliwość korzystania z opieki zdrowotnej. Wielu seniorów deklaruje, że z powodów ekonomicznych musiało zrezygnować z wizyty lekarskiej lub wykupienia zaleconych leków. W praktyce oznacza to, że koszty leczenia stają się dla części pacjentów realną barierą w dbaniu o zdrowie.

Dodatkowe obawy budzą ustalenia Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dotyczące części hurtowni farmaceutycznych działających w Polsce. Zgodnie z decyzją UOKiK przedsiębiorcy przez wiele lat mieli wymieniać informacje handlowe dotyczące cen i sprzedaży oraz koordynować działania cenowe. Sprawa zakończyła się nałożeniem wysokich kar finansowych.

- Pacjent nie może ponosić konsekwencji nieuczciwych praktyk rynkowych. Każda sytuacja, która może wpływać na wzrost cen leków lub ograniczać konkurencję, ostatecznie uderza w osoby najbardziej potrzebujące wsparcia, szczególnie seniorów i osoby przewlekle chore - podkreśla Łukasz Salwarowski, prezes Stowarzyszenia MANKO - Głos Seniora.

Nie tylko ceny. Coraz większym wyzwaniem staje się dostępność aptek

Problem bezpieczeństwa lekowego nie ogranicza się wyłącznie do kosztów terapii. W ostatnich latach w Polsce systematycznie spada liczba działających aptek. Szczególnie dotkliwie odczuwają to mieszkańcy mniejszych miejscowości oraz osoby mające ograniczoną mobilność.

Dla pacjenta niesamodzielnego, osoby po udarze, chorej neurologicznie czy seniora mającego trudności z poruszaniem się lokalna apteka jest często jednym z najważniejszych elementów codziennego funkcjonowania. Konieczność pokonywania wielu kilometrów w celu realizacji recepty może stanowić poważną przeszkodę w kontynuacji leczenia.

- Dostęp do apteki powinien być traktowany jako element bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli. Nie wszyscy mogą liczyć na wsparcie rodziny, transport czy możliwość samodzielnego dotarcia do odległej placówki. W przypadku osób niesamodzielnych każda dodatkowa bariera może oznaczać utrudniony dostęp do leczenia - mówi Tomasz Michałek, dyrektor Biura Zarządu Koalicji.

Potrzebne są działania na wielu poziomach

Organizacje społeczne, pacjenckie i senioralne od lat zwracają uwagę na konieczność wzmocnienia bezpieczeństwa lekowego Polaków. Wśród najważniejszych postulatów znajdują się działania poprawiające przejrzystość rynku farmaceutycznego, ochrona aptek funkcjonujących w mniejszych miejscowościach oraz rozwój usług farmaceutycznych dostępnych dla pacjentów.

Coraz częściej podkreśla się również znaczenie edukacji zdrowotnej. Wielu seniorów przyjmuje jednocześnie kilka lub kilkanaście różnych preparatów, co zwiększa ryzyko niepożądanych interakcji lekowych. Dlatego tak istotne są inicjatywy promujące bezpieczne stosowanie leków oraz rozwój przeglądów lekowych prowadzonych przez farmaceutów.

Eksperci wskazują także, że nowoczesna apteka powinna pełnić znacznie szerszą rolę niż wyłącznie miejsce sprzedaży leków. To przestrzeń, w której pacjent może uzyskać profesjonalną poradę, wsparcie w zakresie prawidłowego przyjmowania preparatów czy informacje dotyczące profilaktyki zdrowotnej.

Wspólny cel: pacjent w centrum systemu

Koalicja "Na pomoc niesamodzielnym", organizacje pacjenckie oraz środowiska senioralne zgodnie podkreślają, że skuteczny system ochrony zdrowia musi uwzględniać potrzeby osób najbardziej narażonych na wykluczenie zdrowotne. Dostęp do leków, aptek i fachowego wsparcia farmaceutycznego nie powinien zależeć od miejsca zamieszkania, stopnia sprawności czy wysokości emerytury.

Zapewnienie stabilnego rynku farmaceutycznego, odpowiedniej sieci aptek oraz edukacji w zakresie bezpiecznego stosowania leków to działania, które mogą realnie poprawić jakość życia milionów Polaków. Szczególne znaczenie mają one dla seniorów i osób niesamodzielnych, dla których ciągłość leczenia jest jednym z fundamentów zachowania zdrowia, samodzielności i godnego życia.

Źródło: www.onet.pl