Rewolucja w finansowaniu organizacji pacjentów. Ministerstwo Zdrowia rozważa nowy model współpracy z firmami farmaceutycznymi

Ministerstwo Zdrowia zapowiada istotne zmiany w polityce lekowej państwa na lata 2027-2032. Jednym z kluczowych rozwiązań analizowanych przez resort jest powołanie centralnego funduszu, który finansowałby działalność organizacji pacjentów. Środki miałyby pochodzić od firm farmaceutycznych, ale nie trafiałyby bezpośrednio do konkretnych organizacji.

Nowy fundusz - stabilne finansowanie i większa przejrzystość

Zgodnie z założeniami Ministerstwa Zdrowia środki od producentów leków mają trafiać do centralnego funduszu, z którego finansowane będą działania organizacji pacjentów. Celem jest zapewnienie stabilności finansowej, uniezależnienie organizacji od bezpośrednich relacji z firmami oraz zwiększenie transparentności całego systemu.

Ministerstwo podkreśla, że obecny model - oparty na dobrowolnych darowiznach - nie gwarantuje równych szans wszystkim organizacjom i może prowadzić do nierównowagi w dostępie do wsparcia. Nowy system ma to zmienić.

Pacjenci bliżej decyzji refundacyjnych

Organizacje pacjentów już dziś uczestniczą w części procesów decyzyjnych - działają w strukturach Nardowego Funduszu Zdrowia, zasiadają w Radzie Organizacji Pacjentów przy Ministrze Zdrowia oraz w Radzie Funduszu Medycznego. Ministerstwo chce jednak znacząco rozszerzyć ich rolę.

Według zapowiedzi resortu zdrowia przedstawiciele organizacji pacjenckich mogliby brać udział m.in. w:

• zespołach koordynacyjnych,
• negocjacjach cen leków,
• pracach nad analizą wielokryterialną,
• kolejnych gremiach doradczych,
• Komisji Ekonomicznej czy Radzie Taryfikacji.

To oznaczałoby realny wzrost wpływu pacjentów na decyzje dotyczące finansowania terapii ze środków publicznych.

Większa rola to większa odpowiedzialność i potrzeba przejrzystości

Rosnąca obecność organizacji pacjentów w procesach refundacyjnych rodzi pytania o ich niezależność. W szczególności dotyczy to finansowania przez przemysł farmaceutyczny, które może budzić wątpliwości co do bezstronności stanowisk przedstawianych w debatach o konkretnych terapiach.

Resort zdrowia podkreśla, że kluczowa jest pełna jawność relacji finansowych - zarówno organizacji pacjenckich, jak i innych uczestników konsultacji, posiedzeń parlamentarnych czy spotkań dotyczących konkretnych leków.

Fundusz zamiast bezpośrednich wpłat

Jednym z rozważanych rozwiązań jest utworzenie centralnego funduszu, do którego firmy farmaceutyczne wnosiłyby określone opłaty. Pieniądze byłyby następnie przyznawane organizacjom pacjentów według jasnych kryteriów, przez niezależny podmiot.

Taki model:

• oddziela finansowanie od bezpośrednich relacji sponsor - organizacja,
• zwiększa przejrzystość przepływów finansowych,
• pozwala uniknąć sytuacji, w której pojedynczy producent ma istotny wpływ na działalność organizacji,
• umożliwia publiczną kontrolę źródeł finansowania i sposobu wydatkowania środków.

Resort przypomina, że podobne rozwiązania były już wcześniej analizowane - m.in. tzw. "podatek Twardiniego" z 2009 roku oraz włoski model Garattiniego, w którym firmy farmaceutyczne finansują niezależne badania, rejestry i edukację medyczną.

Stabilne finansowanie - szansa dla organizacji pacjenckich

Na obecnym etapie nie wiadomo jeszcze, jak dokładnie miałby działać fundusz. Kluczowe będą:

• zasady pobierania środków od firm,
• sposób ich rozdysponowania,
• skład organu decyzyjnego,
• zakres obowiązkowej jawności finansowej organizacji.

Ministerstwo podkreśla, że celem jest jednoczesne zwiększenie wpływu pacjentów na politykę lekową oraz zapewnienie stabilnego, przejrzystego finansowania ich działalności.

Jeśli proponowany fundusz zostanie wdrożony, organizacje pacjenckie mogą zyskać:

• większą obecność w procesach refundacyjnych,
• realny wpływ na decyzje dotyczące terapii,
• bardziej przewidywalne finansowanie swojej działalności.

Ostateczny kształt rozwiązania poznamy po przedstawieniu szczegółowych przepisów przez Ministerstwo Zdrowia.

Źródło: www.rynekzdrowia.pl