NRPiP alarmuje: obniżanie wymagań dla kadry kierującej opieką pielęgniarską i położniczą to krok wstecz

Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych sprzeciwia się planowanym zmianom w wymaganiach kwalifikacyjnych dla naczelnych pielęgniarek i naczelnych położnych. Zdaniem samorządu zawodowego projekt Ministerstwa Zdrowia może osłabić standardy zarządzania opieką pielęgniarską i położniczą, zaburzyć hierarchię odpowiedzialności w podmiotach leczniczych oraz negatywnie wpłynąć na jakość organizacji świadczeń zdrowotnych.

Sprzeciw wobec projektu Ministerstwa Zdrowia

24 lipca 2026 r. Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych przyjęło stanowisko nr 17 dotyczące projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia z 14 lipca 2026 r., zmieniającego przepisy w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników zatrudnionych na poszczególnych stanowiskach w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami. 

Według NRPiP projekt w istotny sposób obniża wymagania stawiane osobom zajmującym najwyższe stanowiska kierownicze w pionie pielęgniarskim i położniczym. Samorząd podkreśla, że proponowane rozwiązania są niespójne z obowiązującym systemem organizacji pracy pielęgniarek i położnych oraz z zasadami odpowiedzialności funkcjonującymi w placówkach ochrony zdrowia. 

Paradoks kwalifikacyjny: wyższe stanowisko, niższe wymagania

Największe kontrowersje budzi fakt, że projektowane przepisy przewidują niższe wymagania wobec osób kierujących całym pionem pielęgniarskim lub położniczym niż wobec kadry zarządzającej pojedynczym oddziałem szpitalnym. Zgodnie z projektem od osoby zatrudnionej na stanowisku naczelnej pielęgniarki lub naczelnej położnej wymagane byłyby:

• tytuł zawodowy magistra,
• ukończenie studiów podyplomowych z zakresu zarządzania w ochronie zdrowia,
• minimum trzyletnie doświadczenie zawodowe.

Tymczasem pielęgniarka oddziałowa lub położna oddziałowa musi obecnie posiadać:

• tytuł magistra,
• tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa,
• co najmniej pięcioletnie doświadczenie zawodowe w podmiocie leczniczym. 

Jak wskazuje NRPiP, oznaczałoby to sytuację, w której osoba odpowiadająca za organizację pracy całego pionu pielęgniarskiego posiadałaby niższe kwalifikacje formalne niż kierownik jednego oddziału. Zdaniem samorządu jest to sprzeczne z zasadami racjonalnego zarządzania i hierarchii odpowiedzialności w ochronie zdrowia. 

Zagrożenie dla rozwoju zawodowego pielęgniarek i położnych

W swoim stanowisku Prezydium NRPiP zwraca uwagę, że proponowane zmiany są niezgodne z kierunkiem rozwoju zawodów pielęgniarki i położnej określonym w ustawie o zawodach pielęgniarki i położnej. Model ten opiera się na stałym podnoszeniu kwalifikacji, zdobywaniu doświadczenia i rozwijaniu kompetencji zawodowych oraz menedżerskich. 

Samorząd ostrzega, że obniżenie wymagań dla najwyższych stanowisk kierowniczych może osłabić motywację do dalszego kształcenia i zdobywania specjalizacji. Może również podważyć autorytet kadry zarządzającej oraz prowadzić do sporów organizacyjnych i płacowych w placówkach medycznych. 

Możliwe konsekwencje dla jakości opieki i wynagrodzeń

Zdaniem NRPiP projekt budzi także poważne wątpliwości w kontekście obowiązujących przepisów dotyczących wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia. Obniżenie wymagań kwalifikacyjnych dla stanowisk kierowniczych może prowadzić do niespójności z systemem określania najniższych wynagrodzeń zasadniczych w podmiotach leczniczych. 

Samorząd wskazuje również, że proponowane przepisy mogą pozostawać w sprzeczności z celami ustawy o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta. Ustawa ta zakłada wzmacnianie jakości zarządzania, bezpieczeństwa świadczeń oraz budowanie wysokich standardów organizacyjnych. Obniżanie wymagań wobec osób odpowiedzialnych za zarządzanie opieką pielęgniarską i położniczą trudno pogodzić z tymi założeniami. 

Wątpliwości dotyczące konsultacji

Prezydium NRPiP zwraca także uwagę na kwestie proceduralne. Według przedstawicieli samorządu zmiany dotyczące kwalifikacji naczelnych pielęgniarek i naczelnych położnych nie były przedmiotem odpowiednich konsultacji społecznych w obecnym kształcie projektu. Budzi to zastrzeżenia dotyczące transparentności procesu legislacyjnego i możliwości rzetelnej oceny skutków proponowanych rozwiązań.

Dyskusja wokół kwalifikacji kadry kierowniczej nie dotyczy wyłącznie kwestii zawodowych. Naczelne pielęgniarki i naczelne położne odpowiadają za organizację pracy setek pracowników medycznych, planowanie zasobów kadrowych, wdrażanie procedur jakościowych oraz nadzór nad bezpieczeństwem pacjentów. Od kompetencji osób pełniących te funkcje zależy sprawność działania całych podmiotów leczniczych.

Źródło: www.nipip.pl