Coraz mniej aptek, coraz więcej pacjentów. System traci dostępność i niewykorzystuje potencjału farmaceutów

Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące rynku aptecznego w 2025 roku potwierdzają utrzymujący się od kilku lat niepokojący trend. W Polsce systematycznie maleje liczba aptek i punktów aptecznych, a jednocześnie ubywa farmaceutów oraz techników farmaceutycznych. Paradoksalnie zapotrzebowanie na usługi farmaceutyczne nie maleje - wręcz przeciwnie - liczba realizowanych recept i sprzedaż leków refundowanych nadal rosną, co oznacza, że coraz mniejsza liczba placówek obsługuje coraz większą liczbę pacjentów.

Na koniec 2025 roku w Polsce działało 11 tysięcy aptek ogólnodostępnych oraz około 1,1 tysiąca punktów aptecznych. W porównaniu z rokiem poprzednim liczba aptek zmniejszyła się o 1,8%, a punktów aptecznych o 0,2%. Jak wskazuje GUS, spadek liczby aptek trwa nieprzerwanie od 2017 roku, co pokazuje, że problem ma charakter długofalowy i wpływa na dostępność usług farmaceutycznych w całym kraju.

Konsekwencją zmniejszającej się liczby placówek jest rosnące obciążenie tych, które nadal funkcjonują. Średnio na jedną aptekę lub punkt apteczny przypada już 3089 mieszkańców, czyli o 40 osób więcej niż rok wcześniej. Oznacza to, że pacjenci coraz częściej muszą korzystać z mniejszej liczby aptek, co może przekładać się na wydłużony czas oczekiwania oraz utrudniony dostęp do świadczeń farmaceutycznych, szczególnie w mniejszych miejscowościach.

Równocześnie pogłębiają się problemy kadrowe. Według danych GUS na koniec 2025 roku w aptekach i punktach aptecznych pracowało 25,4 tys. farmaceutów oraz 28,7 tys. techników farmaceutycznych. W porównaniu z poprzednim rokiem liczba farmaceutów spadła o 3,3%, a techników farmaceutycznych o 3,6%. Średnio na jedną placówkę przypada zaledwie 2,1 farmaceuty i 2,4 technika farmaceutycznego, przy czym w wielu aptekach, zwłaszcza poza dużymi miastami, obsada jest jeszcze mniejsza.

Dzieje się to w czasie, gdy zakres świadczeń realizowanych przez farmaceutów systematycznie się poszerza. Oprócz wydawania leków farmaceuci wykonują dziś szczepienia ochronne, wystawiają recepty farmaceutyczne, prowadzą konsultacje i realizują kolejne elementy opieki farmaceutycznej. Mimo tego potencjał tej grupy zawodowej nadal nie jest w pełni wykorzystywany, a malejąca liczba pracowników dodatkowo ogranicza możliwości rozwoju nowych usług i poprawy dostępności systemu dla pacjentów.

Opublikowane przez GUS dane pokazują, że polski rynek apteczny stoi przed poważnym wyzwaniem. Z jednej strony rosną potrzeby zdrowotne społeczeństwa i liczba realizowanych recept, z drugiej - zmniejsza się liczba aptek oraz personelu odpowiedzialnego za zapewnienie pacjentom dostępu do leków i profesjonalnego wsparcia. Bez działań wzmacniających dostępność aptek i lepszego wykorzystania kompetencji farmaceutów problem ten będzie się pogłębiał, a pacjenci mogą coraz częściej odczuwać skutki ograniczonego dostępu do świadczeń farmaceutycznych.

Dane GUS po raz kolejny pokazują, że dostępność aptek w Polsce systematycznie się pogarsza. Coraz mniej placówek i coraz mniej personelu oznacza większe obciążenie dla farmaceutów oraz realne utrudnienia dla pacjentów. Jednocześnie wciąż nie wykorzystujemy w pełni kompetencji farmaceutów, którzy mogliby w znacznie większym zakresie odciążać system ochrony zdrowia i poprawiać dostęp pacjentów do podstawowych świadczeń. To wyraźny sygnał, że potrzebne są rozwiązania wzmacniające sieć aptek i umożliwiające pełniejsze wykorzystanie potencjału zawodu farmaceuty.

Raport "Apteki i punkty apteczne w 2025 r." dostępny jest na stronie Głównego Urzędu Statystycznego.

Źródło: www.mgr.farm