Dobrostan seniorów w Polsce - wspólna odpowiedzialność. Koalicja na Forum w Senacie RP

W Senacie RP miało miejsce wydarzenie pod nazwą: "Dobrostan seniorów w Polsce - wielosektorowa odpowiedzialność za nowoczesny model opieki senioralnej", zorganizowane z inicjatywy Przewodniczącej Komisji Zdrowia, Senator Beaty Małeckiej‑Libery, przy współpracy z Narodowym Instytutem Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele rządu, samorządów, środowisk eksperckich, organizacji pozarządowych oraz reprezentanci seniorów.

Starzenie się społeczeństwa to rzeczywistość - potrzebne są systemowe zmiany

Uczestnicy Forum podkreślali, że Polska stoi dziś przed jednym z największych wyzwań społecznych: szybkim wzrostem liczby osób starszych, w tym niesamodzielnych i przewlekle chorych. Pełnomocnik Rządu ds. Polityki Senioralnej Marzena Okła‑Drewnowicz zwróciła uwagę, że odpowiedzialna polityka senioralna wymaga koordynacji działań rządu, samorządów i organizacji społecznych, a także inwestycji w profilaktykę i edukację zdrowotną. Zapewniła, że te działania już mają miejsce, wskazując między innymi na procedowaną w parlamencie "Ustawę o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej", jak również powołanie przy Wojewodach pełnomocników ds. polityki senioralnej. Ponadto minister Okła-Drewnowicz zaznaczyła, że w wyniku wprowadzenia programu rządowyego AKTYWNi SENIORZY - ASY, który zastąpił dotychczasowe programy Aktywni+ oraz Senior+, już w tym roku środki trafią po raz pierwszy do małych lokalnych organizacji, które wcześniej ich nie otrzymywały. Beneficjentami będą również Uniwersytetu Trzeciego Wieku oraz dzienne domy pobytu seniora i kluby seniora.

Współpraca zespołowa - fundament nowoczesnego modelu wsparcia seniorów

W dyskusjach wielokrotnie podkreślano, że opieka zespołowa:

• poprawia dopasowanie leczenia,
• zwiększa bezpieczeństwo farmakoterapii (z kluczową rolą farmaceutów),
• wzmacnia skuteczność rehabilitacji,
• ogranicza liczbę hospitalizacji - najkosztowniejszego elementu systemu,
• zapewnia lepsze wsparcie dla opiekunów rodzinnych,
• promuje szczepienia seniorów jako filar zdrowego starzenia się.

Prof. Tomasz Targowski, Konsultant Krajowy w dziedzinie geriatrii, zwrócił uwagę na problemy kadrowe, w tym małą liczbę geriatrów i niechęć młodych lekarzy do wyboru tej specjalizacji. W swojej wypowiedzi podkreślił konieczność włączenia geriatrów do opieki koordynowanej oraz "odwrócenia piramidy świadczeń", tak aby w ramach AOS w poradniach geriatrycznych działały interdyscyplinarne zespoły: lekarz geriatra, pielęgniarka geriatryczna, fizjoterapeuta i psycholog. Wspomniał również o wprowadzeniu na poziomie POZ "geriatrycznej oceny przesiewowej" oraz "zracjonalizowania" wyceny całościowej oceny geriatrycznej oraz braku w wykazie innych świadczeń stricte geriatrycznych, dot. np. zespołu kruchości.

Deklaracja Koalicji na rzecz Dobrostanu Seniorów podpisana

Na zakończenie wydarzenia uczestnicy Forum złożyli podpisy pod Deklaracją Koalicji na rzecz Dobrostanu Seniorów - dokumentu zakładającego wspólne działania na rzecz:

• zdrowego i aktywnego starzenia się,
• rozwoju profilaktyki i edukacji zdrowotnej,
• poprawy jakości opieki senioralnej,
• przeciwdziałania samotności i wykluczeniu społecznemu,
• wspieraniu samodzielności oraz aktywności społecznej i zawodowej seniorów,
• tworzenia dostępnych i przyjaznych przestrzeni do życia,
• budowania trwałej współpracy międzysektorowej na rzecz osób starszych.

Nowy impuls dla polityki senioralnej

Przewodnicząca Senackiej Komisji Zdrowia zapowiedziała powołanie grupy roboczej ds. dobrostanu seniorów, która ma wypracować rekomendacje dla systemowych zmian w opiece senioralnej.

Na problem niedoboru geriatrów i niewykorzystywania ich potencjału w systemie ochrony zdrowia zwraca uwagę od wielu lat również Koalicja "Na pomoc niesamodzielnym".

Tomasz Michałek, Dyrektor Biura Zarządu Koalicji komentuje: - Temat atrakcyjności geriatrii jako ścieżki zawodowej był jednym z kluczowych wątków debaty systemowej podczas majowej konferencji "Geriatria w systemie i w praktyce". Dyskutowaliśmy o tym, jak zachęcić młodych lekarzy do wyboru tej specjalizacji, wskazując zarówno na bariery systemowe, jak i możliwe rozwiązania. Pojawił się postulat znaczącego zwiększenia wynagrodzeń rezydentów, ale jednocześnie podkreślano, że bez poprawy warunków pracy i zbudowania perspektywy dla rozwoju tej specjalizacji trudno będzie osiągnąć oczekiwane cele.

Tomasz Michałek zwraca również uwagę, że system ochrony zdrowia wciąż opiera się na interwencyjnym modelu szpitalnym, co dodatkowo pogłębia problemy kadrowe: - Zbudowaliśmy system oparty na SOR‑ach. Podnosimy stawki do nieakceptowalnych społecznie poziomów, a i tak lekarze nie chcą tam pracować. To pokazuje, że ten model nie ma przyszłości i wymaga pilnej zmiany. Jednocześnie kształcimy za ogromne pieniądze specjalistów, którym później nie jesteśmy w stanie zapewnić stabilnej i perspektywicznej pracy - takim przykładem jest właśnie geriatria. Musimy wreszcie zacząć wykorzystywać kwalifikacje geriatrów, bo bez nich nowoczesna opieka senioralna nie ma prawa działać.