Nowelizacja ustawy o prawach pacjenta: nowe przepisy mają skuteczniej chronić przed pseudomedycznymi praktykami

Komitet Stały Rady Ministrów przyjął projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Proponowane zmiany mają wzmocnić ochronę obywateli przed pseudomedycznymi praktykami, które narażają zdrowie i życie pacjentów - zwłaszcza osób w trudnej sytuacji zdrowotnej, często poszukujących pomocy poza systemem.

Projekt powstał z inicjatywy Rzecznika Praw Pacjenta we współpracy z Ministerstwem Zdrowia. Jak podkreśla resort, skala szarlatanerii, dezinformacji medycznej i nielegalnych usług znacząco wzrosła, m.in. wraz z rozwojem nowych kanałów komunikacji i narzędzi AI wykorzystywanych przez oszustów.

Nowelizacja ma umożliwić skuteczniejsze eliminowanie praktyk takich jak:

• diagnozowanie i leczenie chorób bez wymaganych uprawnień medycznych,
• oferowanie metod i preparatów bezwartościowych medycznie, przedstawianych jako skuteczne terapie,
• publiczne rozpowszechnianie treści wprowadzających w błąd, podważających aktualną wiedzę medyczną,
• prowadzenie działalności leczniczej bez wpisu do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą.

Minister zdrowia Jolanta Sobierańska‑Grenda podkreśla, że państwo ma obowiązek reagować tam, gdzie zagrożone jest zdrowie lub życie pacjentów, a nowe przepisy mają "postawić tamę procederom polegającym na przypisywaniu działania leczniczego preparatom oraz reklamowaniu usług jako świadczeń zdrowotnych, mimo że nie są one skuteczne, a wręcz szkodliwe".

Projekt był szeroko konsultowany – trafił do ponad 120 instytucji i organizacji, a zgłoszono ponad 4 tysiące uwag. Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec podkreśla, że wypracowane przepisy mają chronić pacjentów przed osobami, które "cynicznie wykorzystują ich w celach biznesowych". Zmiany popiera również środowisko medyczne, które coraz częściej musi mierzyć się z konsekwencjami stosowania niesprawdzonych terapii i rezygnacji pacjentów z leczenia opartego na dowodach naukowych.

Nowe przepisy nie ograniczają prowadzenia działalności gospodarczej jako takiej. Zakazane będzie natomiast sugerowanie lub deklarowanie, że oferowane usługi mają cechy świadczenia zdrowotnego zgodnego z aktualną wiedzą medyczną, jeśli w rzeczywistości tak nie jest. Celem jest przeciwdziałanie praktykom, które wprowadzają pacjentów w błąd i narażają ich zdrowie.

Projekt przewiduje rozszerzenie uprawnień Rzecznika Praw Pacjenta, który będzie prowadził postępowania dotyczące praktyk pseudomedycznych. Wśród nowych narzędzi znajdą się m.in.:

• kary finansowe do 1 mln zł,
• nakaz natychmiastowego zaprzestania niebezpiecznych praktyk,
• publiczne ostrzeżenia Rzecznika,
• decyzje zabezpieczające, nakazujące powstrzymanie się od działań mogących zagrażać zdrowiu lub życiu pacjentów.

Osoby starsze, przewlekle chore i niesamodzielne są szczególnie narażone na pseudomedyczne oferty - często szukają pomocy w internecie, ufają reklamom i mogą mieć trudność z oceną wiarygodności usług. Nowelizacja ma zwiększyć ich bezpieczeństwo i ograniczyć ryzyko trafienia na nielegalne, nieskuteczne lub szkodliwe terapie.

Źródło: www.medicalpress.pl