Wydłużone lub bezterminowe orzeczenie o niepełnosprawności może zostać wydane dla 208 schorzeń

Od czerwca 2025 roku obowiązują nowe wytyczne dotyczące orzekania o niepełnosprawności. Przy 208 jednostkach chorobowych można otrzymać orzeczenie na bardzo długi okres, a w wielu przypadkach - bezterminowo. To efekt zaleceń Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dla zespołów orzeczniczych.

Koniec wielokrotnych komisji przy chorobach nieuleczalnych

Do tej pory osoby z chorobami rzadkimi, genetycznymi lub wrodzonymi często musiały co kilka lat stawiać się przed komisją i udowadniać, że ich stan zdrowia się nie poprawił. Nowe zalecenia mają ograniczyć ten problem i uregulować praktykę orzeczniczą, szczególnie tam, gdzie poprawa stanu zdrowia nie jest możliwa. 

Dwie listy chorób - łącznie 208 schorzeń

Wytyczne dla orzeczników obejmują dwa wykazy:

• 150 chorób - głównie rzadkich, genetycznych i wrodzonych, które mogą być podstawą do wydania orzeczenia bezterminowego (u dzieci - do ukończenia 16. roku życia),
• 58 schorzeń, przy których orzeczenie wydaje się na bardzo długi okres (do 7 lat dla osób powyżej 16 lat i do 3 lat dla dzieci) bez konieczności częstych ponownych komisji.

Na listach znalazły się m.in. zespoły genetyczne, ciężkie choroby neurologiczne, metaboliczne oraz postępujące choroby układu nerwowego. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podkreśla, że sama obecność choroby na liście nie oznacza automatycznego przyznania bezterminowego orzeczenia. Nadal konieczne jest:

• złożenie wniosku,
• przedstawienie dokumentacji medycznej,
• ocena wpływu choroby na codzienne funkcjonowanie i samodzielność osoby zainteresowanej.

Co jednak warto podkreślić, listy te nie mają rangi ustawowej. Są jedynie wskazaniami, z których może skorzystać lekarz orzecznik, by w przypadku chorób trwałych nie skracać niepotrzebnie okresu ważności orzeczeń.

Dlaczego to ważne dla osób niesamodzielnych i opiekunów?

Bezterminowe lub wieloletnie orzeczenie to:

• mniej stresu i formalności,
• ciągłość świadczeń i ulg,
• większe poczucie bezpieczeństwa prawnego,
• realna ulga dla opiekunów, którzy nie muszą co kilka lat przechodzić całej procedury od nowa.

Pełną lista schorzeń, w przypadku których można starać się o orzeczenie o niepełnosprawności na dłuższy okres lub bezterminowo można znaleźć na stronie www.rynekzdrowia.pl.