Światowy Dzień Walki z Depresją

Co roku 23 lutego obchodzimy Światowy Dzień Walki z Depresją. Głównym celem obchodów jest wsparcie osób chorujących i ich rodzin w codziennych działaniach, motywowanie i zachęcanie do leczenia, pokazywanie gdzie mogą szukać pomocy oraz upowszechnianie wiedzy dotyczącej depresji. W Polsce Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją został ustanowiony przez Ministra Zdrowia w 2001 roku.

Depresja staje się jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych współczesnego świata. Według prognoz, do 2030 roku będzie najczęściej występującą chorobą na świecie, dotykając setek milionów osób. Choć zaburzenia depresyjne pojawiają się w każdym wieku, szczególnie narażoną grupą są osoby starsze, u których choroba rozwija się często skrycie, jest trudniejsza do rozpoznania, a jej konsekwencje mogą być wyjątkowo poważne.

W Polsce liczba osób chorujących na depresję również rośnie. W 2024 roku, zgodnie z danymi Narodowego Funduszu Zdrowia, świadczeń medycznych z rozpoznaniem depresji udzielono ponad 870 tysiącom pacjentów. W 2021 roku takich pacjentów było niespełna 700 tysięcy.

W statystykach szczególną uwagę zwraca fakt, że najczęściej na depresję chorują osoby w wieku 65-74 lata - choć choroba dotyka także młodszych, to właśnie wśród seniorów jej przebieg bywa najcięższy. Depresja u osób starszych jest związana z wieloma czynnikami zdrowotnymi, społecznymi i biologicznymi. W tej grupie wiekowej częściej występują:

• przewlekłe choroby somatyczne (np. cukrzyca, choroby serca, choroby neurodegeneracyjne),
• samotność, utrata bliskich, ograniczenie kontaktów społecznych,
• malejąca sprawność fizyczna,
• przewlekły ból,
• uzależnienie od pomocy innych i poczucie utraty kontroli nad życiem.

Dodatkowo depresja u seniorów bywa mylona z procesem starzenia, co powoduje opóźnienia w diagnozie i rozpoczęciu leczenia.

Choroba może dotknąć każdego człowieka bez względu na płeć, wiek czy status społeczny. Często rozwija się latami, dyskretnie i powoli odbierając radość z życia. Charakteryzuje ją uporczywy smutek, brak energii, brak zainteresowania czynnościami, które dotąd sprawiały przyjemność i dawały satysfakcję. Problemy ze snem (bezsenność lub ospałość), niepokój, trudności z koncentracją, utrata poczucia własnej wartości, poczucie winy lub beznadziei istnienia - to cechy charakterystyczne tej choroby.

Depresja to nie tylko problemy z nastrojem. Do zaburzeń psychicznych dołączają objawy somatyczne, czyli cielesne. Na skutek symptomów depresji chorzy zaczynają zaniedbywać codzienne obowiązki - pracę, szkołę, higienę osobistą. Problemem stają się dla nich podstawowe czynności takie jak wstanie z łóżka czy pójście do sklepu. Celem ustanowienia dnia było upowszechnianie wiedzy na temat depresji i innych zaburzeń z nią związanych. 

Mimo faktu, że choroba występuje bardzo często, osoby na nią cierpiące wstydzą się szukać pomocy. Osoby, które nie doświadczyły depresji, często są przekonane, że zaburzenia depresyjne to jedynie fanaberia "słabych" ludzi. Takie myślenie to błąd. Depresja jest chorobą, którą można i należy leczyć - niezależnie od wieku. Kluczowe znaczenie ma uważność bliskich i otwarte rozmowy. Warto zwrócić uwagę na zmianę zachowania, wycofanie, smutek czy unikanie kontaktu. Wczesne rozpoznanie i leczenie depresji nie tylko chroni zdrowie psychiczne, ale także zmniejsza ryzyko powikłań fizycznych i poprawia funkcjonowanie w codziennym życiu.

Źródło: www.rpo.gov.pl