Odpowiedź na interpelację w sprawie rządowego projektu ustawy o asystencji

W odpowiedzi na interpelację nr 8769 poseł Magdaleny Filipek-Sobczak, dotyczącą rządowego projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło wyjaśnienia. Projekt ustawy zakłada systemowe wdrożenie usług asystencji osobistej jako formy indywidualnego wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami, w celu umożliwienia im prowadzenia niezależnego życia oraz pełniejszego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym.

Rozwiązanie to realizuje zobowiązania wynikające z art. 19 Konwencji ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami oraz art. 69 Konstytucji RP. Przepisy te mają charakter kierunkowy - określają cele i standardy, pozostawiając państwu swobodę w wyborze konkretnych instrumentów prawnych.

Projekt przewiduje, że z usług asystenta osobistego będą mogły korzystać osoby z niepełnosprawnościami w wieku od 13 do 65 lat, co wynika z przyjętego celu ustawy - wsparcia osób w najbardziej aktywnym społecznie i zawodowo okresie życia. Dzieci poniżej 13. roku życia uznaje się za wymagające przede wszystkim opieki rodzicielskiej lub prawnej, natomiast ich dostęp do usług asystenckich jest już dziś możliwy w ramach programów resortowych (np. "Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością") pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek związanych z orzeczeniem o niepełnosprawności. Osoby powyżej 65. roku życia również pozostają objęte systemem wsparcia poprzez dedykowane programy, takie jak "Senior+" czy "Opieka 75+", a także poprzez planowany bon senioralny. Niezależnie od tego, ustawa przewiduje przegląd jej skutków - po 36 miesiącach funkcjonowania dokonana zostanie analiza wpływu przyjętych rozwiązań na dzieci i młodzież z niepełnosprawnościami, wraz z rekomendacjami dotyczącymi ewentualnego rozszerzenia dostępu do asystencji osobistej także dla dzieci poniżej 13. roku życia.

Projekt wprowadza także skalę oceny potrzeby wsparcia - minimalny próg punktowy ustalono na 80 punktów, co ma na celu zagwarantowanie pierwszeństwa osobom znajdującym się w najtrudniejszej sytuacji. Równocześnie projekt przewiduje możliwość korekty tego progu - po 18 miesiącach od wejścia ustawy w życie nastąpi jego ewaluacja pod kątem skutków społecznych i dostępności usług. 3Osoby, które nie uzyskają wymaganej liczby punktów, będą mogły nadal korzystać z usług asystenckich oferowanych w ramach programów finansowanych z Funduszu Solidarnościowego.

W odpowiedzi na zarzut, jakoby projekt faworyzował osoby przebywające w instytucjach opieki, resort wyjaśnił, że wsparcie w postaci asystenta osobistego nie będzie realizowane w czasie pobytu w placówkach takich jak domy pomocy społecznej (DPS), a po 14 dniach takiego pobytu liczba godzin asystencji zostanie ograniczona do 75%. Zakres czynności wykonywanych przez asystenta nie może pokrywać się z usługami już świadczonymi przez placówkę. Projekt nie uprzywilejowuje więc osób przebywających w instytucjach, lecz ogranicza ich dostęp do asystencji osobistej z uwagi na fakt, że posiadają one już zagwarantowaną formę opieki instytucjonalnej.

"Projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami uwzględnia zarówno konstytucyjne zobowiązania państwa, jak i standardy wynikające z ratyfikowanej Konwencji ONZ. Zastosowane kryteria wiekowe, progowe i organizacyjne mają na celu zapewnienie efektywnego, sprawiedliwego i zrównoważonego dostępu do usług asystenckich - w szczególności dla tych, którzy ich najbardziej potrzebują. Osoby wykraczające poza zakres ustawowy nadal będą miały możliwość korzystania ze wsparcia w ramach programów resortowych oraz innych dostępnych instrumentów polityki społecznej" - informuje w odpowiedzi na interpelację Łukasz Krasoń, Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych.

Pełna treść odpowiedzi na interpelację dostępna jest TUTAJ.